Waarom Bastogne zo'n bijzondere plek is
Bastogne is een klein Waals stadje in de provincie Luxembourg, op zo'n 65 kilometer van het circuit van Spa-Francorchamps. In de winter van 1944–1945 was het de plek van een van de meest dramatische episodes van de Tweede Wereldoorlog: de Slag om de Ardennen, ook wel gekend als de Battle of the Bulge.
Hitler lanceerde op 16 december 1944 een massale tegenaanval met meer dan 400.000 soldaten, bedoeld om de geallieerde opmars te stoppen en de haven van Antwerpen terug te veroveren. Bastogne was een strategisch knooppunt: zeven wegen kwamen er samen. De omsingelde Amerikaanse troepen weigerden zich over te geven — generaal McAuliffe's beroemde antwoord op de eis tot overgave was het eenwoordige 'Nuts!' Het hield stand totdat Pattons 3e Leger het beleg brak.
Het Mardasson Memorial
Het indrukwekkende Mardasson Memorial staat op een heuvel net buiten het centrum van Bastogne. De vijfpuntige ster, gebouwd in 1950, is 12 meter hoog en draagt de namen van alle 48 Amerikaanse staten uit die tijd — Alaska en Hawaii behoorden er toen nog niet bij. Op de top loop je een smalle cirkel en kijk je uit over het Ardennense landschap waar in de winter van 1944 zo hard gevochten werd.
Binnen in de crypte zijn drie kapellen: een rooms-katholieke, een protestantse en een joodse. De mozaïeken aan de muren schetsen de chronologie van de slag. Toegang tot het memorial is gratis en het hele jaar door mogelijk. 's Avonds is het monument verlicht en bijzonder sfeervol.
Bastogne War Museum
Pal naast het Mardasson Memorial staat het Bastogne War Museum, geopend in 2014. Dit moderne museum neemt je mee door de slag via vier personages: een Amerikaanse soldaat, een Duits officier, een Belgisch kind en een verpleegster. Je volgt hun perspectief via actuarische reconstructies, originele objecten, archieffilm en immersieve geluidsmontages.
Het museum is interactief en geschikt voor alle leeftijden, maar rekening houdend met de thematiek vanaf 10 jaar. Openingstijden 2026: dagelijks 10:00–17:30 (kassa sluit om 16:00). Entree bedraagt in 2026 circa 14 euro voor volwassenen, gereduceerd tarief voor kinderen en senioren. Reserveer online in het hoogseizoen.
Plan minimaal twee uur voor het museum. Daarna is een wandeling naar het Mardasson Memorial (5 minuten lopen) de logische afsluiting.
Het centrum van Bastogne
In het hartje van Bastogne staat op de Place McAuliffe een Amerikaanse Sherman-tank als monument. Het plein is vernoemd naar de generaal die 'Nuts!' antwoordde. Rondom vind je cafés en restaurants waar je Ardennenespecialiteiten kunt eten: ham van de Ardennen, pâté, wildgerechten.
De Nuts Store op het plein verkoopt oorlogsherinneringen, boeken en souvenirs. Bastogne heeft ook een kleine historische kern met de Collegiale Saint-Pierre, een gotische kerk die de oorlog overleefde.
Voor een echte dagtrip is er genoeg te zien. Combineer het eventueel met de directe omgeving: Noville, Foy en Marvie zijn dorpjes waar de gevechten het hevigst waren en waar je nog talrijke kleine herdenkingsmonumentjes vindt.
Planning: Bastogne vanuit Spa
Bastogne ligt via de N62 en de E25 op ongeveer 65 kilometer van het circuit. Op een gewone dag ben je er in drie kwartier. Reken voor een volledig bezoek met het museum, het memorial en een maaltijd op een volle dag.
Bastogne is ook te combineren met een bezoek aan La Roche-en-Ardenne, dat 25 kilometer verderop aan de Ourthe ligt. Rijd je via de E25 en N84, dan heb je beide bestemmingen netjes aan elkaars verlengde. Meer ideeën voor de regio vind je in onze gids over streekgerechten in de Ardennen.